Viêm gan mạn tính - Care For
Tìm kiếm

Viêm gan mạn tính

Mục lục

1. Tổng quan

Bệnh viêm gan (Hepatitis) là một trong số những bệnh về gan mà chúng ta thường mắc phải. Đây là hiện tượng các tế bào gan bị tổn thương dẫn tới hoạt động của gan bị suy giảm nghiêm trọng.

Viêm gan có 2 dạng là viêm gan cấp tính và viêm gan mãn tính, thường khởi phát với các triệu chứng âm thầm, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thông thường khác.

Trong đó viêm gan mãn tính là tình trạng viêm gan kéo dài trên 6 tháng. Hầu hết bệnh nhân không có triệu chứng lâm sàng, chỉ phát hiện bệnh dựa trên xét nghiệm. Bệnh diễn tiến âm thầm qua nhiều năm, dẫn đến biến chứng như xơ gan, ung thư gan. Tác nhân gây viêm gan mãn tính thường liên quan đến sự tồn tại liên tục của virus viêm gan, ký sinh trùng. Bệnh nhân lớn tuổi, đặc biệt là nam giới, sử dụng rượu bia nhiều, đồng nhiễm các tác nhân trên sẽ có nguy cơ cao dẫn đến xơ gan, ung thư gan.

2. Bệnh nguyên

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh viêm gan mãn tính đó là:

3. Yếu tố nguy cơ

Viêm gan B, C lây lan khi tiếp xúc với máu, tinh dịch hoặc các chất dịch từ cơ thể người bệnh. Nguy cơ nhiễm viêm gan B, C tăng cao nếu:

Ăn uống không hợp vệ sinh, uống nhiều rượu bia cũng có thể là nguyên nhân gây viêm gan. Vì nhiệm vụ chính của gan là lọc thải chất độc hại, nên những gì chúng ta hấp thụ vào cơ thể sẽ tích tụ tại gan, từ đó các chất gây hại cho gan sẽ xuất hiện ngày càng nhiều và làm tổn hại gan. Nếu tiếp tục kéo dài tình trạng này, sẽ dẫn đến tình trạng viêm gan và xơ gan.

Ngoài ra còn do các bệnh khác như rối loạn chuyển hóa, bệnh tự miễn, di truyền, hay là hậu quả của việc sử dụng thuốc rượu bia, hóa chất, thuốc không đúng cách..

4. Triệu chứng

Viêm gan mạn thường không có biểu hiện lâm sàng nhưng trong đợt bùng phát thì viêm gan mạn có thể có triệu chứng viêm gan cấp: tiểu sậm màu, vàng da, vàng mắt,.. có thể kèm theo biểu hiện suy chức năng gan như phù chân, báng bụng, dấu sao mạch, lòng bàn tay son…

Còn ở thời kì ổn định, bệnh chuyển biến khá âm thầm và những biểu hiện bệnh thường dễ nhầm lẫn với nhiều căn bệnh khác. Khoảng 2/3 bệnh nhân viêm gan mãn tính có các triệu chứng phát triển từ từ nên không thể nhận ra ở giai đoạn đầu. Các triệu chứng thường gặp nhất bao gồm:

5. Chẩn đoán

Khám lâm sàng

Dựa vào triệu chứng đặc trưng của bệnh là vàng da và không sốt cao để loại trừ các bệnh lý gây vàng da cần xử trí ngay như nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng đường mật, sốt rét thể gan mật,…Tuy nhiên, rất nhiều trường hợp viêm gan không có biểu hiện lâm sàng.

Bác sĩ cần xem xét kĩ các triệu chứng thường gặp kể trên hay dấu hiệu men gan tăng cao,…Cần phải hỏi kỹ bệnh sử của bản thân bệnh nhân và gia đình về tình trạng nhiễm các virus gây viêm gan, đặc biệt là các xét nghiệm chẩn đoán để xem xét đây là tình trạng mới nhiễm hay đã nhiễm lâu.

Cận lâm sàng

Bác sĩ sẽ yêu cầu bạn thực hiện các xét nghiệm để giúp xác định được bệnh nhân có nhiễm virus viêm gan không, loại virus nào và xác định giai đoạn bệnh.

6. Chẩn đoán phân biệt

Viêm gan mãn tính thường có những biểu hiện dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác và viêm gan cũng xuất phát từ các nguyên nhân khác nhau nên bác sĩ cần có những chẩn đoán phân biệt bằng các dấu hiệu khám lâm sàng hay các xét nghiệm bổ sung.

Trường hợp có kèm sốt cao cần loại trừ ngay các bệnh:

Trường hợp không sốt, cần lưu ý phát hiện:

7. Điều trị

Mục tiêu điều trị

Điều trị viêm gan mãn tính tập trung vào điều trị nguyên nhân và kiểm soát các biến chứng, như cổ trướng ( báng bụng ) và Bệnh não gan ( là sự suy giảm ý thức do suy gan ) ở những người xơ gan. Nếu thuốc là nguyên nhân: phải ngừng sử dụng thuốc đó.

Điều trị dùng thuốc

Điều trị không dùng thuốc

8. Dự phòng

Các biện pháp có khả năng giảm nguy cơ mắc bệnh viêm gan mãn tính:

Thay đổi lối sống sinh hoạt 

Biện pháp tạo miễn dịch

Hiện nay chỉ có vaccine phòng ngừa viêm gan A và viêm gan B, vaccine phòng ngừa viêm gan E còn đang thử nghiệm và không có vaccine cho viêm gan C.

Tham vấn y khoa

“Việc chẩn đoán viêm gan, đặc biệt là viêm gan virus, hiện nay không khó. Cái khó nằm ở chỗ phòng ngừa bị bệnh và phòng tránh các biến chứng muộn của bệnh như xơ gan, ung thư gan. Để làm được điều đó, bạn đọc cần nhớ rõ con đường lây truyền của các loại viêm gan virus A, B, C, D, E. Đồng thời, hạn chế sử dụng các hóa chất và thực phẩm không rõ nguồn gốc. Khi sử dụng thuốc, cần tuân thủ đúng những hướng dẫn của bác sĩ. Khi được chẩn đoán là viêm gan virus (đặc biệt viêm gan B, C), cần khám sức khỏe định kỳ hàng năm và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm.”

 Bs. Lê Trọng Đại

Tài liệu tham khảo

  1. https://www.who.int/news-room/q-a-detail/hepatitis, What is Hepatitis?
  2. https://www.dieutriviemgan.com/viem-gan-la-gi-cac-loai-viem-gan.html Bài viết về bệnh viêm gan, Website Điều trị viêm gan.
  3. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh nhiễm thường gặp – Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới 2018.
  4. http://vasld.com.vn/cap-nhat-dieu-tri-viem-gan-c-man-2019 Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm gan C mạn Năm 2019 – Hội Gan Mật Việt Nam
  5. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm gan siêu vi B- Bộ y tế -2019
  6. Bài giảng về bệnh viêm gan siêu vi của Ths. Bs. Vũ Thị Thúy Hà, Ths. Bs Phạm Trần Diệu Hiền, Giảng viên Bộ môn Nhiễm, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch.
  7. Guidelines for the prevention, care and treatment of persons with chronic hepatitis B infection, WHO, 2016.
  8. Guidelines for the prevention, care and treatment of persons with chronic hepatitis C infection, WHO, 2018.